پايش وضعيت وعيب يابي

 

(نسل های نگهداری و تعمیرات)

 

نسل اول:تعمیرات عکس العملی(Reactive Maintenance)

در روش نگهداري و تعميرات عكس العملي، دستگاه تا زماني كه خراب نشده است، كار مي كند و بعد از وقوع خرابي، تعمير يا تعويض مي گردد.( Run to failure)

نسل دوم :تعميرات دوره اي(T B M : Time Based Maintenance)

در روش نگهداري و تعميرات دوره اي ، كه به نگهداري و تعميرات پيش گيرانه (Preventive Maintenance) نيز مشهور است، تعمير يا تعويض به صورت دوره اي و در فواصل زماني معين انجام مي گيرد.

نسل سوم:تعميرات براساس وضعيت (C B M : Condition Based Maintenance)

بمنظور رفع مشكلاتي كه در روش هاي نسل اول و دوم وجود دارد، شيوه تعميرات براساس وضعيت (C B M) به كار گرفته شده است. در اين شيوه كه به نگهداري و تعميرات پيش بينانه (Predictive Maintenance) نيز مشهور است، تعمير يا تعويض بر اساس وضعيت كار كرد ماشين انجام مي شود. در اين روش به جاي تعميرات دوره اي ، نظارت دوره اي بر عملكرد ماشين صورت مي گيرد تا در صورت نياز، تعميرات طبق برنامه زمان بندي شده بهينه اي صورت گيرد.

نسل چهارم:نگهداري و تعميرات پيش اقدام (Proactive Maintenance)

در اين روش، علاوه بر پيش بيني خرابي دستگاه با كمك داده برداري از وضعيت  دستگاه(نسل سوم)، سعي مي شود كه علل بروز عيب و مشكلات مختلف نيز مشخص شود و با سعي در بر طرف كردن آن عوامل، عمر دستگاه طولاني تر گردد . بدين تيب علاوه بر مزاياي روش قبلي ، تعداد خراب ها كمتر، عمر ماشين آلات طولاني تر و حجم كار هاي تعميراتي كاهش مي يابد ، در نتيجه هزينه هاي تعمير و نگهداري به شدت كاهش يافته و با كاهش هزينه هاي توليد، بهره وري سيستم افزايش مي يابد

نت پیش بینانه:

نگهداري و تعميرات پيش بينانه يا پيشگويانه (پايش وضعيت) در چند دهه اخير بيشترين كاربرد را در روش هاي تعميراتي در كشورهاي پيشرفته داشته است. در اين روش وضعيت ماشين آلات را بررسي  و در فواصل زماني مشخص بازديد مي كنند( بسته به اهميت تجهيز) درصورت مشاهده هر نوع خرابي سرعت رشد آن را تحت نظر قرار مي دهند ، ودر زماني قبل از توقف ناگهانی دستگاه آن را از سرويس خارج و به تعمير همان قسمت معيوب كه از قبل تعيين شده است مي پردازند. در نتيجه خسارات و هزينه هاي ناشي از توقف ناخواسته دستگاه از بين مي رود و ضمنا با اين كار از خراب شدن ديگر قسمت هاي تجهيز جلوگيري مي شود و عمر دستگاه بیشتر و حجم کارهای تعمیراتی کاهش می یابد و افزایش بهره وری نمو خواهد کرد

در پایش سلامت سازه ­ای، سازه­ ها از بابت عیوب بررسی می­شوند و در پایش وضعیت ماشین ­آلات، اجزا درحال حرکت مانند چرخدنده، بلبرینگ و … و اجزای ثابت مورد بررسي قرار ميگيرد

 

پایش وضعیت چیست؟

پایش وضعیت به مجموعه فعاليت هاي  نوين كه به منظورنگهداری وتعمیرات ماشين آلات، تجهيزات صنعتي بر اساس وضعيت آن  می‌گویند،(كه موثرترين استراتژي موجود براي مديريت دارايي هاي فيزيكي است كه براي پياده سازي اين استراتژي از ابزار پايش وضعيت (Condition Monitoring) استفاده مي شود).

هر سیستم دینامیکی، الکتریکی و هیدرولیکی، یا حرارتی، دارای علائم مشخصه ای است که وضعیت عادی آن دستگاه را در حین کار نشان می دهد. تغییر این علائم مشخصه، هر چند به اندازه کم، می تواند نشانه ای از بروز اشکال و خرابی در سیستم باشد. منظور از پایش وضعیت تعیین وضعیت سیستم با اندازه گیری علائم مشخصه آن و بهره گیری از این اطلاعات برای پیش بینی خرابی سیستم است.

 

در اين روش نوين كه به نوعی تعميرات بر اساس وضعيت ماشين آلات كه تحت مراقبت قرار دارد، انجام مي شود. و به جاي تعميرات ادواري(T B M)) وتعميرات عكس العملي (reactive maintenance) ، پايش وضعيت ماشين آلات (بازدیدها) به صورت دوره اي انجام و تعميرات تنها در زماني كه دستگاه احتياج به تعمير دارد انجام مي شود. روش ها وتكنيك هايی همچون۱-آناليز ارتعاشات ۲-آناليز روغن وذرات فرسايشي ۳-ترموگرافي۴-تست التراسونيك ۵-آكوستيك اميشن ۶-تحليل جريان  و غيره از جمله تكنيك هاي CM براي ماشين آلات است.

در اين روش با اندازه گيري وبررسی تغییرات آن درطول زمان براساس  پارامترهایی مانند ارتعاشات،،عملکرد،دما،روانکاری،صدا،وضعیت دستگاه سنجيده مي شود. وبا استفاده از اسپكترام فركانسي، سيگنال هاي زماني و تكنيك هاي H F D عيب يابي تجهيزات صورت مي گيرد

در تکنیک آنالیز ارتعاشات، میزان ارتعاشات ماشین با استفاده از سنسورهای مخصوص اندازه گیری می شود و سپس توسط تجهیزات لازم، این داده های ارتعاشی جمع آوری و ذخیره می گردد. در مرحله بعد این داده های ارتعاشی با بهره گیری از نرم افزارهای خاص با روش های متعددی مورد پردازش قرار می گیرند تا کارشناس های متخصص بتوانند با توجه به دانش و تجربه تخصصی خود، تحلیل های لازم را انجام دهند. با تحلیل ارتعاشات ماشین می توان به مشکلات و عیوب آن پی برد. عیوب عمده ای که در ماشین آلات مشاهده می گردند و علائم ارتعاشی ایجاد می کنند عبارتند از:

شايان ذكر است مي توان كليه تجهيزات صنعتي از جمله موتور هاي الكتريكي، پمپ ها ، گيربكس ها ، پمپ نيتروژن ، پمپ تراك ها، كويل تيوبينگ ها، ادوات مربوط به آزمايش سطحي و درون چاهي و همچنين ادوات مربوط به مغزه گيري و راندن لوله جداري ، ادوات چاه پيمايي، پكيج كامل دكل هاي حفاري خشكي و دريايي و سيستم هاي پيچيده وتركيبي را با روش آناليز ارتعاشات عيب يابي نمود

 

اهداف عمده از به كار گيري پايش وضعيت:

– پيشگيري از توقفات ناخاسته يا برنامه ريزي نشده

– كاهش حجم فعاليت هاي تعميرات پيشگيرانه يا دوره اي

– كاهش هزينه هاي تعميراتي

– كاهش مصرف قطعات يدكي

-افزايش آماده به كاري تجهيزات

مهمترين عيوبي كه توسط آناليز ارتعاشات قابل تشخيص مي باشد:

– نابالانسي

– ناهمراستايي

– عيوب بيرينگ

-لقي ها

-عيوب چرخ دنده

– خرابي تسمه و پولي

– عيوب چرخدنده

– خرابي تسمه و پولي

– عيوب الكتروموتور

– عيوب سازه و بيس

– عيوب پروسسي پمپ، فن، كمپرسور، توربين

 

 

 

                                         اجزای پایش وضعیت  (CM : Condition Monitoring )

 

اجزاي مورد نياز برای پايش وضعيت  را مي توان در سه دسته سخت افزار،نرم افزارو كارشناس دسته بندي نمود

سخت افزار:شامل کلیه تجهیزات وابزارهای اندازه گیری است که علائم مشخصه را اندازه گیری،جمع آوری ونگهداری ميکند.

نرم افزار:چندین برنامه رایانه ای است که درکنار هم،جهت پردازش داده های اندازه گیری شده به کارگرفته می شوند.

كارشناس:برنامه ریزی پایش وضعیت رابرعهده داده شده و بر روی داده ها،تحلیل های لازم را انجام می دهد وتصمیم گیری نهایی برعهده اومی باشد